HARSKAMP – Met een grote tuin vol speeltoestellen, trampoline, fietsjes en een uitgebreide speelhoek lijkt het plaatje compleet voor Gera van Omme-Heiwegen. Ze voldoet aan alle eisen om als gastouder kinderen op te vangen. Toch is er één probleem. De luchtkwaliteit in haar tuin zou te slecht zijn waardoor de gemeente onverbiddelijk is: Gera’s opvang mag niet open.
Toen Gera en haar man van het centrum naar het buitengebied van Harskamp verhuisden, kwam hun droom uit: “Ik wilde de kinderen een grotere tuin bieden om in te spelen. Toen we de kans kregen om een huis in het buitengebied te kopen, hebben we die gegrepen. Nadat we eenmaal verhuisd waren en alles geïnvesteerd hadden kregen we te horen dat ik hier geen gastouder meer kon zijn”, vertelt ze. De reden: de uitstoot van fijnstof door omliggende boerderijen. Volgens de GGD Gelderland-Midden levert dit gezondheidsrisico’s op voor kinderen. Het advies luidde daarom negatief, waardoor Gera niet meer als gastouder mag werken.

Bovenwettelijke eisen

Gera is niet de enige in de gemeente Ede die hiermee te maken heeft. Sinds 2021 beoordeelt de GGD Gelderland-Midden niet alleen de binnenruimte van gastouderopvang, maar ook de luchtkwaliteit buiten. Daarbij hanteert de organisatie richtlijnen die strenger zijn dan de landelijke wet voorschrijft.
Elseline Burgering van gastouderbureau Het Kuikentje noemt deze werkwijze onrealistisch streng. Met haar bureau helpt ze mensen die gastouder willen worden, waarna ze die aan zoekende ouders koppelt: “In de gemeente Ede hebben we hierdoor al ruim tien nieuwe gastouders moeten afwijzen, terwijl ouders die op zoek zijn naar een gastouder zich blijven aanmelden.”

Noodgedwongen thuis

Één van die ouders is Sanne Ondersteijn uit Otterlo. Ze zit noodgedwongen thuis met haar drie kinderen, waarvoor ze voor vier dagen in de week opvang zoekt.
“Ik sta bij meerdere kinderopvanglocaties ingeschreven, maar er zijn overal wachtlijsten”, vertelt ze. “Soms komt er weleens een plek vrij, maar dat is dan maar voor één kind, of voor twee dagen in de week. En daar ben ik niet mee geholpen, dan zitten wij alsnog met een probleem.”
De situatie zorgt voor veel stress in het gezin. “We willen allebei ons werk goed kunnen doen en onze kinderen een fijne plek bieden. Nu kan geen van beide.”

Advies is geen verplichting

Elseline van gastouderbureau het Kuikentje neemt het de gemeente Ede kwalijk dat die het GGD-advies ‘klakkeloos’ overneemt. Volgens haar zou een wethouder de wet moeten volgen, terwijl de GGD Gelderland-Midden bovenwettelijk toetst. “Bovendien is een gemeente niet verplicht om het advies over te nemen. Bij een groot maatschappelijk probleem, zoals een tekort aan kinderopvang, kan ze er ook voor kiezen om van het advies af te wijken, zoals de gemeente Barneveld doet”, voegt ze toe.
Maar wethouder Bram van der Beek van de gemeente Ede ziet daar geen reden toe. “Gemiddeld gezien is er in Ede geen tekort aan kindplekken. Dus dan zien wij ook geen reden om grotere gezondheidsrisico’s voor kinderen te lopen.”
De uitspraak leidt tot onbegrip bij moeder Sanne: “Dan denk ik: dat is makkelijk praten dat er op papier geen tekort is. In de praktijk werkt het niet zo. Anders zou ik nu niet in deze situatie zitten.”

‘Heel ingewikkeld’

Voor Gera voelt het wrang. Ze heeft alles klaarstaan om kinderen een fijne plek te bieden, maar moet vanaf de zijlijn toekijken: “Ik krijg nog steeds berichtjes van ouders die vragen of ze hun kinderen alweer kunnen brengen, omdat ze geen andere plek hebben gevonden. Ik word er wel heel verdrietig van. Dat iets wat je heel graag doet op deze manier wordt tegengehouden, is heel ingewikkeld.”

bron : omroepgelderland