De gemeente Ede wijst nieuwe gastouders af doordat de luchtkwaliteit van hun locatie gezondheidsrisico’s zou opleveren voor kinderen. Vooral in de buurt van veehouderijen of snelwegen volgt al snel een negatief advies. De gastouderbranche noemt de richtlijnen onrealistisch streng en trekt aan de bel.
Elseline Burgering van gastouderbureau het Kuikentje moest de afgelopen jaren ruim tien gastouders afwijzen. “Het probleem speelt niet alleen in het buitengebied. Ook gastouders in nieuwbouwwijken krijgen we er niet doorheen. Waarom mogen gezinnen hier wel wonen, maar kunnen er geen kinderen worden opvangen? Dat begrijpt niemand.”
78 gezinnen op wachtlijst
Gabriëlla Wijnberg van Nysa – de landelijke brancheorganisatie voor gastouders – ziet de druk in de gemeente Ede oplopen: “Er staan nu 78 gezinnen op de wachtlijst voor gastouderopvang. En deze gezinnen kunnen ook geen plek bij kinderdagverblijven vinden, want ook die hebben een wachtlijst.”
Volgens Wijnberg komt deze problematiek alleen in Ede voor. “Landelijk gezien is de GGD Gelderland-Midden de enige die zulke strenge richtlijnen hanteert. En de gemeente Ede is de enige die dit één-op-één overneemt. Zij zijn daar niet toe verplicht. Wij gaan daarom graag met de wethouder in gesprek om te kijken wat er wél kan in plaats van wat er niet kan.”
Barneveld levert maatwerk
Ook de gemeente Barneveld zag nieuwe gastouders in de knel komen door de strenge luchtkwaliteit eisen. Daarom stelde de gemeente een aanvullend lokaal beleid op.
Binnen de bebouwde kom staat de gemeente gastouderopvang toe op plekken waar mensen ook mogen wonen. En in het buitengebied wordt het GGD-advies niet als leidend gezien, maar wordt er aan de wettelijke grenswaarden getoetst. De betrokken ouders krijgen informatie over mogelijke gezondheidsrisico’s, zodat ze zelf de afweging kunnen maken of ze hun kinderen wel of niet bij deze willen gastouder brengen.
Voet bij stuk
De gastouderbranche hoopt dat gemeente Ede dit voorbeeld volgt. Maar vooralsnog kiest Ede voor haar eigen koers. “De gezondheid van onze kinderen is het allerbelangrijkste. En omdat er gemiddeld gezien genoeg kinderopvangplekken zijn, zie ik geen reden om af te wijken van het GGD-advies”, aldus wethouder Bram van der Beek.
Volgens de branche gaat deze redenering voorbij aan de werkelijkheid. De opvang is vaak niet beschikbaar op de dagen en plekken die ouders nodig hebben. “De wethouder gaat er vanuit dat ouders de hele gemeente doorrijden om hun kind naar een opvang te brengen”, zegt Elseline Burgering. “In mijn beleving is dat niet reëel en niet wenselijk. Maar goed, zo kijken zij naar deze casus.”
Dat de wethouder zegt dat er geen tekort is leidt bij moeder Sanne tot onbegrip:
Lege of gesloopte stallen
Een ander kritisch punt dat Burgering aankaart is de wijze waarop de screening van gastouders wordt uitgevoerd. Bij de beoordeling neemt de GGD in principe alle varkensstallen, pluimvee en geitenhouderijen in nabije omgeving mee. Er vindt geen luchtmeting plaats, het gaat op basis van beschikbare gegevens.
Maar de informatie die de GGD hiervoor krijgt aangeleverd is niet altijd actueel. “Nieuwe gastouders worden afgekeurd op oude vergunningen van stallen die al tijden leegstaan, of zelfs al afgebroken zijn. Dan denk ik echt, waar slaat dit op?!”
De GGD Gelderland-Midden bevestigt dit. “We zijn er recent achter gekomen dat we werkten met data die niet up-to-date is. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.”
Wethouder Bram van der Beek voegt toe: “We vinden het vervelend dat daar een groot verschil zit met de werkelijke situatie. Wij doen ons best om dit zo snel mogelijk op te lossen, maar dit is wel even zoals het is. Hoe lastig dat ook is voor de betrokkenen.”
